معرفی رشته دندانپزشکی

رشته‌های علوم پزشکی همواره مورد توجه علاقه‌مندان به حوزه سلامت بوده‌اند، چرا که ترکیبی از دانش علمی، مهارت‌های عملی و ارتباط انسانی را در خود دارند. در این میان، معرفی رشته دندانپزشکی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا این رشته نه تنها به درمان و پیشگیری مشکلات دهان و دندان می‌پردازد، بلکه نقش مهمی در ارتقای سلامت عمومی و کیفیت زندگی افراد ایفا می‌کند. آشنایی با ماهیت و الزامات این رشته می‌تواند راهنمایی ارزشمند برای دانش‌آموزان و علاقه‌مندان به حوزه پزشکی باشد. 

اگرچه مشاغل دیگری وجود دارند که می‌توانند درآمدهای بالاتری از دندانپزشکی ارائه دهند، اما امنیت شغلی و اطمینان از کسب درآمد بلافاصله پس از فارغ‌التحصیلی، ویژگی‌هایی هستند که عمدتا مختص رشته‌های پرطرفدار مانند دندانپزشکی است.

رشته دندانپزشکی تنها یک رشته آکادمیک نیست؛ بلکه ترکیبی از علم و هنر است که در فضایی محدود، یعنی دهان، به اجرا درمی‌آید. این موضوع بر پیچیدگی‌های این رشته می‌افزاید. به عبارت دیگر، دندانپزشکی علم حفظ سلامت دهان و دندان است که گاهی برای دستیابی به این هدف نیازمند دخالت مستقیم و اصلاحات در ساختار دهان می‌باشد.

با توجه به این ویژگی‌ها، انتخاب رشته دندانپزشکی می‌تواند یک تصمیم هوشمندانه برای آینده شغلی شما باشد. برای اینکه یک انتخاب درست داشته باشید مقاله دیالوگ یک جلسه مشاوره رو حتما مطالعه کن

معرفی رشته دندانپزشکی در دانشگاه

در گذشته، رشته دندانپزشکی به اشتباه معادل دندانسازی تصور می‌شد؛ اما با پیشرفت‌های علمی و تخصصی شدن این حوزه، این قیاس کاملا نادرست است. اگرچه برخی واحدهای درسی مرتبط با طراحی دندان با گچ ممکن است این تصور را تقویت کرده باشند، اما واقعیت این است که دندانپزشکی یک علم جامع و چندبعدی است.

فرق رشته دندانپزشکی با دندانسازی

تفاوت اصلی بین رشته دندانپزشکی و دندانسازی در ماهیت علمی و عملی هر یک است. دندانپزشکی یک رشته پزشکی-هنری است که علاوه بر درمان و پیشگیری مشکلات دهان و دندان، بر ارتقای سلامت عمومی و آموزش به بیماران نیز تمرکز دارد. در مقابل، دندانسازی بیشتر بر طراحی و ساخت پروتزهای دندانی متمرکز است و جنبه درمانی و بالینی محدودتری دارد. بنابراین، انتخاب دندانپزشکی به علاقه به علم و هنر در کنار کار عملی مرتبط است.

دروس رشته دندانپزشکی به طور قابل توجهی با محتوای آموزشی دبیرستان متفاوت است. نزدیک‌ترین درس به واحدهای درسی دندانپزشکی، درس زیست‌شناسی می‌باشد که به دانشجویان درک عمیق‌تری از ساختار و عملکرد بدن انسان ارائه می‌دهد.

رشته دندانپزشکی جزو رشته‌های دارای طرح اجباری است. بدین معنا که فارغ‌التحصیلان باید پس از پایان تحصیلات خود، دو سال طرح اجباری را در مناطق دورافتاده یا حاشیه شهرها گذرانده و خدمات خود را ارائه دهند.

مدت زمان تحصیل در رشته دندانپزشکی در دانشگاه 6 سال است که این موضوع آن را به رشته داروسازی مشابه می‌کند؛ با این حال، محتوای درسی و تخصص‌های هر یک از این رشته‌ها متفاوت است. دوره 6 ساله تحصیل در دندانپزشکی به دو دوره 2 ساله و 4 ساله تقسیم می‌شود که هر کدام شامل دروس تخصصی و کاربردی مربوط به علم دندانپزشکی هستند.

دوره 2 ساله که دوره علوم پایه نام دارد و در آن دانشجویان رشته دندانپزشکی مباحثی همچون فیزیولوژی، آناتومی، بافت‌شناسی، باکتری‌شناسی، بیوشیمی و … را فرامی‌گیرند.

در انتهای دوره علوم پایه، مانند رشته پزشکی، دانشجو باید در آزمون جامع علوم پایه که به صورت کشوری برگزار می‌شود شرکت کند. قبولی در این آزمون یک حد نصاب دارد که در صورت عدم کسب حد نصاب، دانشجو باید دوباره در این آزمون شرکت کند. در صورتیکه چند بار موفق به پاس کردن این آزمون نشود، دیگر امکان ادامه این رشته را نخواهد داشت.

• دوره 4 ساله کارآموزی که در این دوره دروس عملی متعددی تدریس می‌شود. واحدهایی نظیر آسیب‌شناسی فک و دهان، ارتودنسی، پروتزهای ثابت و اکلوژن، دندان‌پزشکی کودکان و … ارائه می‌شود. دروس این دوره دارای بخش‌های تئوری و عملیست که قطعا بخش‌های عملی، درصد بیشتری را به خود اختصاص می‌دهند؛ زیرا که همین جنبه‌های عملیست که از دانشجو یک دندانپزشک خواهد ساخت.

دروس رشته دندانپزشکی

دروس رشته دندانپزشکی شامل واحدهای تئوری و عملی متعددی است که برای آماده‌سازی دانشجو جهت ورود به بازار کار ضروری هستند. برای دید بهتر، در ادامه نمونه‌ای از دروس مهم این رشته را میبینیم:

البته قبل از دوره کارورزی، باید یک آزمون مهم دیگر به نام پیش کارورزی نیز داده شود و پس از قبولی در آن، دوره کارورزی آغاز خواهد شد.

مطالعه مقاله “از فرهنگیان به پزشکی” هم اطلاعات خوبی به کسانی که دوست دارند با وجود معلمی، پزشک شوند، ارائه می‌دهد. آن را از دست ندهید.

معرفی رشته دندانپزشکی و امکان کار کردن در حین تحصیل

طبق قوانین جاری، دانشجویان دندانپزشکی مجاز به کار و کسب درآمد از طریق فعالیت‌های دندانپزشکی نیستند. با این حال، برخی از دانشجویان به طور غیرقانونی در مطب‌های خصوصی مشغول به کار می‌شوند. فعالیت در زمینه دندانپزشکی پیش از فارغ‌التحصیلی و دریافت مجوز رسمی، ممنوع است و در صورت مشاهده، جریمه‌هایی برای این دانشجویان اعمال می‌شود.

یکی از بهترین راه‌های کسب درآمد در دوران تحصیل دندانپزشکی، کار به عنوان دستیار دندانپزشک است. این شغل که معمولا در مسیر معرفی رشته دندانسازی و آشنایی عملی با فضای درمانی قرار می‌گیرد، نه‌تنها می‌تواند درآمدی نسبتا مناسب برای دانشجویان فراهم کند، بلکه فرصتی عالی برای کسب تجربه کاری واقعی و تقویت مهارت‌های حرفه‌ای در این زمینه نیز به شمار می‌رود.

با این حال، تمرکز بر روی تحصیلات و درس‌ها معمولاً گزینه بهتری است. بنابراین، کار کردن در حین تحصیل تنها در شرایط خاص توصیه می‌شود. به ویژه برای دانشجویانی که در دانشگاه آزاد یا پردیس‌های خودگردان تحصیل می‌کنند و با چالش‌های مالی مرتبط با هزینه‌ها و شهریه‌های این رشته مواجه هستند.

بیشتر بخوانید: شهریه دانشگاه های مختلف

اهمیت کار عملی در رشته دندانپزشکی

همانطور که در ابتدا گفته شد، رشته دندانپزشکی یک هنر نیز محسوب می‌شود که نیاز به توانایی در انجام کارهای ظریف با دست دارد. عمده فعالیت‌های دندانپزشک در مطب، توسط دست انجام می‌شود و کیفیت این فعالیت‌ها ارتباط مستقیمی با توانایی دندانپزشک در به‌کارگیری دست خود دارد.

شاید تصور کنید دندانپزشکان معمولا در مطب حین کار برروی صندلی، کار خود را انجام می‌دهند و این موجب راحتی کار آنها می‌شود و مانند جراحان یا پزشکان اورژانس نیستند که ساعت‌ها نیاز باشد سرپا بایستند؛ اما متعجب می‌شوید که بدانید اکثر دندانپزشکان از آرتروز گردن، دیسک کمر و بسیاری مشکلات مربوط به ستون فقرات رنج می‌برند. حالات بدنی خاصی که برای انجام کارهای دندانپزشکی در طول مدت زمان درمان بیمار استفاده می‌شود عامل این ناهنجاری‌هاست که به اینصورت رشته دندانپرشکی را جزو رشته‌های پر آسیب علوم پزشکی دسته‌بندی می‌کند.

ویژگی هایی که برای دندانپزشک شدن لازم است

علاوه بر این، دندانپزشکی از جمله رشته‌های وابسته به مردم است؛ بنابراین قابلیت برقراری ارتباط در این رشته نیز مهم است. اگرچه اهمیت قابلیت برقراری ارتباط موثر، به اندازه رشته پزشکی نیست ولی در برخی بخش‌ها مانند دندانپزشکی کودکان، اهمیت توانایی در برقراری ارتباط با بیمار و تلاش برای غلبه بر ترس ذاتی انسان‌ها از دندانپزشک، بسیار بیشتر از رشته پزشکی است.

گذشته از این‌ها، اگر شما ذاتا در خود استعداد هنری و کار با دست نمی‌بینید، شاید بهتر باشد به دندانپزشک شدن فکر نکنید؛ زیرا از مهمترین ویژگی‌هایی که یک دندانپزشک باید داشته باشد توانایی در کار با دست و انجام کارهای ظریف است. البته این توانایی با تمرین در طول دوره کارورزی قابل رشد است ولی نمی‌توان تماما به امید این رشد احتمالی ماند.

ذکر این نکته حائز اهمیت است که شاید تصور شود شغل‌هایی همچون دندانپزشکی نیاز به قوای بدنی ندارد؛ اما اینگونه نیست. پوزیشن بدنی خاص دندانپزشک در کنار یونیت دندانپزشکی، دردهای گردن، دیسک کمر و بسیاری ناهنجاری‌های ستون فقرات را در بین دندانپزشکان بوجود آورده است. بنابراین اگر دندانپزشک از آمادگی بدنی برخوردار نباشد، به مرور دچار ضعف در کار خود خواهد شد.

اهمیت این موضوع از آن جهت است که در صورت ابتلای دندانپزشک به این دردهای ستون فقرات، عمر کار حرفه‌ای او بسیار کوتاه خواهد شد و بعد از مدتی دیگر توان فیزیکی کافی برای درمان بیماران را نخواهد داشت.

توانایی های مورد نیاز برای قبولی در رشته دندانپزشکی

برای موفقیت در رشته دندانپزشکی، داوطلبان علاوه بر کسب رتبه مناسب در کنکور، نیازمند توانایی‌های ویژه‌ای هستند:

• صبر و حوصله: انجام کارهای دقیق و طولانی مانند جرم‌گیری و درمان‌های پیچیده نیازمند تمرکز طولانی است.
• مهارت‌های دستی و ظریف‌کاری: بیشتر فعالیت‌های دندانپزشکی با دست انجام می‌شود و مهارت در کار با ابزارهای ظریف ضروری است.
• توانایی برقراری ارتباط: دندانپزشک باید بتواند با بیماران به ویژه کودکان ارتباط برقرار کند و ترس آنها را کاهش دهد.
• آمادگی بدنی: پوزیشن خاص کاری و ساعت‌های طولانی درمان ممکن است باعث آسیب به ستون فقرات و گردن شود، بنابراین آمادگی بدنی اهمیت دارد.

داشتن این توانایی‌ها می‌تواند مسیر موفقیت در رشته دندانپزشکی را هموارتر کرده و کیفیت آموزشی و عملکرد حرفه‌ای دانشجویان را افزایش دهد.

معرفی رشته دندانپزشکی و بازار کار آن

اگرچه هر ساله تعداد زیادی دندانپزشک به بازارکار رشته دندانپزشکی وارد می‌شوند، اما هنوز وضع درآمد این رشته در کشور از وضعیت خوبی برخوردار است. البته این حقیقت که رقابت در شهرهای بزرگ افزایش چشمگیری داشته کتمان ناپذیر است؛ اما در صورتیکه از فنون بازاریابی بهره گرفته شود، می‌توان در فضای رقابتی دندانپزشکی در شهرهای بزرگ موفق شد.

اما در شهرهای کوچکتر به علت عدم توانایی مردم در پرداخت هزینه‌های دندانپزشکی، بازارکار رشته دندانپزشکی کمی کم رونق‌تر است؛ اما بازهم رشته دندانپزشکی جزو رشته‌های پردرآمد دسته بندی می‌شود. به عبارتی می‌توان گفت درآمد دندانپزشک تا حد زیادی به وضع مالی مردم محل کار وی ارتباط دارد.

مجوز مطب دندانپزشکی

بعد از گذراندن دوره طرح دو ساله، به نسبت داشتن امتیاز، دندانپزشک می‌تواند اقدام به تاسیس مطب کند. تاسیس مطب درهر شهر، نیاز به داشتن حد نصاب امتیاز خاصی دارد که طبعا برای شهرهای بزرگ این حد نصاب بالاتر خواهد بود.

تخصص های رشته دندانپزشکی

بعد از گذراندن دوره 6 ساله دندانپزشکی عمومی، علاقمندان می‌توانند در آزمون تخصص دندانپزشکی شرکت کرده و در صورت قبولی در تخصص‌های مختلف تحصیل کنند. کسب تخصص قطعا درآمد آنها را افزایش خواهد داد. برخی از این تخصص‌ها عبارتند از : جراحی فک و صورت (که یبشتر مورد توجه دندانپزشکان مرد قرار می‌گیرد و جزو تخصص‌های پردرآمد محسوب می‌شود)، پروتزهای دندانی، تخصص ترمیمی، پاتولوژی و … .

شاید بتوان گفت در این سال‌ها وضعیت درآمد رشته تخصصی جراحی فک و صورت و نیز ارتودنسی از بقیه تخصص‌ها بهتر است.

برای دریافت اطلاعات درباره رشته های پیراپزشکی کلیک کنید.

نتیجه گیری از معرفی رشته دندانپزشکی

رشته دندانپزشکی را می‌توان یکی از جامع‌ترین و پرچالش‌ترین رشته‌های علوم پزشکی دانست که ترکیبی از دانش علمی، مهارت‌های عملی، توانایی‌های هنری و تعامل انسانی را در خود جای داده است. مسیر تحصیل در این رشته، از گذراندن دروس سنگین علوم پایه تا دوره‌های فشرده کارآموزی و کارورزی، نیازمند پشتکار، صبر و علاقه واقعی است.

از سوی دیگر، بازار کار مناسب، امنیت شغلی نسبی و امکان افزایش درآمد از طریق تخصص، دندانپزشکی را به گزینه‌ای جذاب برای داوطلبان کنکور تجربی تبدیل کرده است. با این حال، موفقیت در این رشته تنها به قبولی در کنکور محدود نمی‌شود و داشتن توانایی‌های فردی مانند مهارت‌های دستی، ارتباط مؤثر با بیماران و آمادگی بدنی نقش تعیین‌کننده‌ای در آینده شغلی افراد دارد.

در نهایت، انتخاب رشته دندانپزشکی باید آگاهانه و بر اساس شناخت دقیق از شرایط تحصیل، ماهیت شغل و توانمندی‌های شخصی انجام شود؛ چرا که تنها در این صورت می‌توان به یک مسیر تحصیلی و حرفه‌ای موفق و پایدار دست یافت.

سوالات متداول درباره معرفی رشته دندانپزشکی